Sözlükte “bir şeyin çevresinde dönmek, dolaşmak” anlamındaki tavâf kelimesi, fıkıh terimi olarak usulüne uygun şekilde Kâbe’nin etrafında dönmeyi ifade eder. Kâbe sol tarafa alınarak Hacerülesved hizasından başlanıp aynı noktada tamamlanan her dönüşe şavt, yedi şavta ise tavaf adı verilir. Tavafın yapıldığı alana metâf denir.
Tavaf çeşitleri
- Kudüm tavafı: Mekke’ye gelişte yapılan, ifrad ve kıran haccı yapanlar için sünnet olan tavaf.
- Ziyaret (ifâza) tavafı: Haccın rükünlerinden olan, bayram günlerinde yapılan farz tavaf.
- Veda tavafı: Mekke’den ayrılırken yapılan, Harem dışından gelenler için vacip olan tavaf.
- Umre tavafı: Umrenin rüknü olan tavaf.
- Nafile tavaf: Mekke’de bulunulan her fırsatta yapılabilen tavaf.
Tavafın adabı
Tavaf abdestli olarak yapılır; erkekler kudüm tavafında ıztıbâ ve remel yapar. Her şavtın başında Hacerülesved selamlanır (istilâm), tavafın ardından Makam-ı İbrahim arkasında iki rekât tavaf namazı kılınır.